Nhiều khu kinh tế hết được hưởng chính sách khu phi thuế quan

Cơ sở pháp lý

1. Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13 ngày 06/4/2016, có hiệu lực từ ngày 01/9/2016 — quy định về khu phi thuế quan và các trường hợp hàng hóa không thuộc đối tượng chịu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.

2. Nghị định số 134/2016/NĐ-CP ngày 01/9/2016 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.

3. Nghị định số 122/2016/NĐ-CP ngày 01/9/2016 của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, Danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan.

4. Luật Hải quan số 54/2014/QH13 ngày 23/6/2014 — quy định về lãnh thổ hải quan, khu vực hải quan và hoạt động kiểm tra, giám sát hải quan làm nền tảng xác định vị trí của khu phi thuế quan.

5. Các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập khu kinh tế, khu kinh tế cửa khẩu, bao gồm các Quyết định liên quan đến Khu kinh tế - thương mại đặc biệt Lao Bảo (tỉnh Quảng Trị), Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo (tỉnh Hà Tĩnh) và các khu kinh tế khác.

Nội dung chi tiết

Theo Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu năm 2016, khu phi thuế quan được hiểu là khu vực nằm ngoài lãnh thổ hải quan của Việt Nam, trong đó quan hệ trao đổi hàng hóa giữa khu phi thuế quan với nước ngoài không phải chịu thuế theo quy định. Trên cơ sở đó, hàng hóa xuất khẩu từ khu phi thuế quan ra nước ngoài và hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài vào khu phi thuế quan không thuộc đối tượng chịu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.

Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: PunkToad from oakland, us · CC BY 2.0

Để một khu kinh tế được công nhận là khu phi thuế quan, khu phải được thành lập theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ hoặc theo quy định của pháp luật có liên quan, đồng thời phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về cơ sở hạ tầng, có hàng rào ngăn cách với khu vực nội địa, có cổng ra vào và hệ thống kiểm soát, giám sát theo quy định của cơ quan hải quan. Việc chỉ mang tên gọi khu kinh tế là chưa đủ để được hưởng cơ chế ưu đãi của khu phi thuế quan.

Kể từ ngày 01/9/2016, ngày Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu năm 2016 chính thức có hiệu lực, nhiều khu kinh tế không còn được hưởng chính sách thuế đối với khu phi thuế quan. Các khu thuộc diện này bao gồm Khu kinh tế - thương mại đặc biệt Lao Bảo (tỉnh Quảng Trị), Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo (tỉnh Hà Tĩnh) và các khu có tên gọi khác được thành lập theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ nhưng không bảo đảm đủ điều kiện về khu phi thuế quan theo quy định mới. Ngoài ra, các khu như Côn Đảo, Phú Quốc cũng nằm trong diện phải rà soát lại điều kiện nếu muốn tiếp tục áp dụng chính sách này.

Hậu quả pháp lý trực tiếp là hàng hóa đưa vào các khu kinh tế nêu trên không còn được hưởng chính sách thuế như đối với khu phi thuế quan. Hàng hóa từ nước ngoài đưa vào khu phải thực hiện đầy đủ thủ tục hải quan, kê khai và nộp thuế theo quy định như đối với hàng hóa nhập khẩu thông thường, trừ trường hợp thuộc diện miễn thuế hoặc ưu đãi khác theo quy định của pháp luật.

Doanh nghiệp hoạt động trong các khu kinh tế này cần lưu ý đến ảnh hưởng về chi phí thuế, giá thành sản phẩm và khả năng cạnh tranh. Các hợp đồng, đơn hàng, thỏa thuận với đối tác nước ngoài cần được rà soát lại để điều chỉnh mức giá và phân bổ nghĩa vụ thuế cho phù hợp, tránh phát sinh tranh chấp và rủi ro tài chính.

Quy trình thực hiện

1. Xác định khu kinh tế nơi doanh nghiệp đặt trụ sở, nhà xưởng, kho hàng hoặc phát sinh hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu có thuộc danh mục khu phi thuế quan theo quy định hay không.
2. Tra cứu danh mục khu phi thuế quan và văn bản thành lập khu kinh tế để đối chiếu các điều kiện về ranh giới, hàng rào ngăn cách, cổng ra vào và hệ thống kiểm soát, giám sát hải quan.
3. Rà soát chính sách thuế áp dụng cho từng hoạt động cụ thể của doanh nghiệp, bao gồm xuất khẩu, nhập khẩu và quan hệ trao đổi hàng hóa giữa khu với nội địa và với nước ngoài.
4. Kê khai thuế, lập và nộp tờ khai hải quan theo quy định mới kể từ ngày 01/9/2016, bảo đảm xác định đúng đối tượng chịu thuế, căn cứ tính thuế và mức thuế áp dụng.
5. Điều chỉnh kế hoạch kinh doanh, dự toán chi phí và phương án giá bán nếu trước đây doanh nghiệp từng được hưởng ưu đãi của khu phi thuế quan.
6. Liên hệ cơ quan hải quan, cơ quan thuế quản lý trực tiếp nơi có khu kinh tế khi gặp vướng mắc về chính sách, thủ tục để được hướng dẫn và xử lý kịp thời.

Lưu ý quan trọng

Chỉ khu kinh tế đáp ứng đầy đủ điều kiện theo Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu năm 2016 mới được hưởng chính sách khu phi thuế quan. Việc khu có tên gọi là khu kinh tế hoặc được thành lập theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ không tự động mang lại cơ chế ưu đãi này.

Thời điểm áp dụng quy định mới là ngày 01/9/2016. Mọi giao dịch, hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu phát sinh từ thời điểm này phải tuân thủ quy định của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu năm 2016 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ hồ sơ, tờ khai hải quan và chứng từ kê khai phát sinh trước và sau ngày 01/9/2016 để bảo đảm tính hợp lệ, đặc biệt đối với các lô hàng đưa vào hoặc đưa ra khỏi các khu kinh tế không còn được hưởng chính sách khu phi thuế quan.

Sai sót trong kê khai thuế, lợi dụng chính sách khu phi thuế quan không đúng đối tượng có thể dẫn đến bị truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính và phải nộp tiền chậm nộp, làm phát sinh chi phí và rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.

Doanh nghiệp nên thường xuyên cập nhật các văn bản mới thay thế, sửa đổi, bổ sung và văn bản hướng dẫn có liên quan, đồng thời liên hệ cơ quan chức năng nơi có khu kinh tế hoặc chuyên gia tư vấn pháp lý khi cần thiết để được hỗ trợ cụ thể.

Bài viết mang tính thông tin tại thời điểm năm 2016. Các quy định về ưu đãi thuế đối với khu kinh tế, khu phi thuế quan có thể được điều chỉnh bởi các văn bản pháp luật ban hành sau đó, do đó doanh nghiệp cần đối chiếu quy định hiện hành trước khi áp dụng.

Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.