Căn cứ pháp lý
Nghị định 68/2026/NĐ-CP, cụ thể tại Điều 10 và Điều 18, quy định về thời hạn nộp hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) áp dụng đối với hộ kinh doanh. Đây là căn cứ pháp lý chính mà hộ kinh doanh cần nắm khi bước vào kỳ kê khai thuế đầu tiên của năm 2026, khi phương thức quản lý thuế khoán trước đây dần chuyển sang cơ chế hộ kinh doanh tự kê khai.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Fox Travels · CC BY-SA 3.0
Xác định chu kỳ kê khai theo mức doanh thu
Chu kỳ nộp hồ sơ khai thuế GTGT và TNCN của hộ kinh doanh được phân định theo ngưỡng doanh thu năm như sau:
- Hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 50 tỷ đồng trở xuống: thực hiện khai thuế, nộp thuế GTGT và TNCN theo từng quý.
- Hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 50 tỷ đồng: thực hiện khai thuế, nộp thuế GTGT và TNCN theo từng tháng.
Việc xác định đúng ngưỡng doanh thu ngay từ đầu năm giúp hộ kinh doanh lựa chọn đúng chu kỳ kê khai, tránh nộp hồ sơ sai kỳ hạn hoặc bị coi là chậm nộp.
Mốc thời hạn nộp hồ sơ khai thuế đầu năm 2026
Đối với kỳ khai thuế đầu tiên của năm 2026, các mốc thời hạn cụ thể được ấn định như sau:
- Hồ sơ khai thuế của các tháng 1, tháng 2 và tháng 3 năm 2026 phải được gửi đến cơ quan thuế chậm nhất vào ngày 20/4/2026.
- Hồ sơ khai thuế theo quý (quý I năm 2026) có thời hạn nộp chậm nhất là ngày 4/5/2026, do ngày 30/4/2026 rơi vào ngày nghỉ lễ nên thời hạn được dời sang ngày làm việc liền kề.
Song song với nghĩa vụ khai thuế định kỳ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh mới bắt đầu hoạt động trong năm còn phải thực hiện thông báo doanh thu thực tế phát sinh nếu mức doanh thu đó từ 500 triệu đồng trở xuống, cụ thể:
- Trường hợp bắt đầu hoạt động trong 6 tháng đầu năm: thông báo chậm nhất vào ngày 31/7 của cùng năm.
- Trường hợp bắt đầu hoạt động trong 6 tháng cuối năm: thông báo chậm nhất vào ngày 31/01 của năm liền kề sau đó.
Cách xác định số thuế GTGT và thuế TNCN phải nộp
Đối với thuế GTGT, mốc doanh thu năm 500 triệu đồng là ranh giới phân định nghĩa vụ nộp thuế: hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống không thuộc diện chịu thuế GTGT; ngược lại, hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu đồng phải chịu thuế GTGT, với số thuế phải nộp được xác định bằng tỷ lệ phần trăm (%) nhân với doanh thu tính thuế.
Đối với thuế TNCN, cách tính được phân theo hai nhóm mức doanh thu:
- Cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng: áp dụng phương pháp tính thuế theo tỷ lệ % nhân với doanh thu.
- Cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 3 tỷ đồng: được quyền lựa chọn phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế nhân với thuế suất, thay vì buộc phải áp dụng tỷ lệ % trên doanh thu như nhóm dưới.
Việc lựa chọn đúng phương pháp tính thuế tương ứng với quy mô doanh thu thực tế có ý nghĩa quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế phải nộp cũng như nghĩa vụ kê khai của hộ kinh doanh ở các kỳ tiếp theo.
Nguyên tắc không hồi tố khi chuyển từ thuế khoán sang kê khai
Một điểm hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu tâm là doanh thu kê khai thuế của năm 2026 không được dùng làm căn cứ để xác định lại nghĩa vụ thuế của những năm trước đó. Cụ thể, đối với hộ kinh doanh đã nộp thuế theo phương pháp khoán cho các kỳ tính thuế từ năm 2025 trở về trước, khi chuyển sang thực hiện kê khai thuế kể từ ngày 01/01/2026, nghĩa vụ thuế của những năm đã nộp theo phương pháp khoán sẽ không bị xác định lại. Quy định này nhằm bảo đảm sự ổn định trong quá trình chuyển đổi phương thức quản lý thuế, giúp hộ kinh doanh tránh phát sinh rủi ro bị truy thu ngoài dự liệu.
Trình tự thực hiện đối với hộ kinh doanh
Để tuân thủ đúng quy định nêu trên, hộ kinh doanh có thể thực hiện theo trình tự sau:
- Rà soát doanh thu năm để xác định hình thức kê khai phù hợp — theo tháng hay theo quý.
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ khai thuế theo mẫu quy định và nộp cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp trong đúng thời hạn.
- Đối với hộ mới bắt đầu hoạt động trong năm, thực hiện thông báo doanh thu thực tế phát sinh theo đúng mốc thời gian tương ứng — chậm nhất 31/7 hoặc chậm nhất 31/01 năm sau.
- Căn cứ mức doanh thu thực tế để áp dụng đúng phương pháp tính thuế GTGT và thuế TNCN.
Một số lưu ý khi thực hiện
Hộ kinh doanh cần chủ động theo dõi các mốc thời hạn nộp hồ sơ khai thuế nêu trên để tránh bị xử phạt do chậm nộp. Đồng thời, việc lưu giữ đầy đủ chứng từ, sổ sách liên quan đến doanh thu và chi phí phát sinh trong kỳ là cơ sở quan trọng để xác định chính xác số thuế phải nộp, hạn chế sai sót khi kê khai. Ngoài ra, vì doanh thu kê khai của năm 2026 không làm phát sinh việc xác định lại nghĩa vụ thuế của các năm trước, hộ kinh doanh có thể yên tâm chuyển sang phương thức kê khai mới mà không phải lo ngại về rủi ro bị truy thu đối với các kỳ đã nộp thuế khoán trước đây.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
