Cơ sở pháp lý và hiệu lực thi hành
Quyết định 120/2026/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi quy định việc phân cấp thẩm quyền giải quyết các công việc thuộc lĩnh vực đất đai trên địa bàn tỉnh, chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 29/6/2026. Văn bản này được ban hành trên cơ sở bám sát các quy định của Luật Đất đai 2024, đồng thời cụ thể hóa những nội dung hướng dẫn thi hành tại Nghị định 102/2024/NĐ-CP và Nghị định 71/2024/NĐ-CP. Đây là các văn bản khung mà tỉnh Quảng Ngãi căn cứ vào để xác định phạm vi, giới hạn và điều kiện của việc chuyển giao thẩm quyền từ cấp tỉnh xuống cấp cơ sở, nhằm rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính về đất đai cho người dân và tổ chức trên địa bàn.
Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: USDAgov · Public domain
Những thẩm quyền được chuyển giao cho Chủ tịch UBND cấp xã
Căn cứ Điều 3 và Điều 4 của Quyết định 120/2026/QĐ-UBND, một loạt thẩm quyền vốn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh nay được giao lại cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trực tiếp xử lý, cụ thể như sau:
- Xét duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trong các dự án Nhà nước thu hồi đất;
- Ra quyết định về việc kiểm đếm bắt buộc, đồng thời tổ chức thực hiện cưỡng chế kiểm đếm bắt buộc khi cần thiết;
- Chỉ đạo, ra quyết định thành lập Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ứng với từng dự án cụ thể;
- Ban hành thông báo về việc thu hồi đất;
- Ra quyết định thu hồi đất theo các trường hợp được pháp luật quy định;
- Quyết định trưng dụng đất cũng như gia hạn thời gian trưng dụng đất;
- Xác định mức bồi thường đối với thiệt hại phát sinh từ việc trưng dụng đất;
- Ra quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất;
- Chấp thuận, phê duyệt phương án sử dụng đất;
- Quyết định giá đất cụ thể và giá bán nhà ở phục vụ tái định cư;
- Ra quyết định thành lập Hội đồng thẩm định giá đất cụ thể;
- Phê duyệt phương án đấu giá quyền sử dụng đất;
- Phê duyệt phương án sử dụng đất theo hướng kết hợp đa mục đích.
Việc phân cấp toàn diện như trên cho thấy, kể từ sau ngày 29/6/2026, cấp xã tại Quảng Ngãi trở thành đầu mối trực tiếp giải quyết phần lớn công việc quản lý đất đai gắn liền với đời sống người dân, thay vì phải trình lên cấp tỉnh xem xét, quyết định như trước đây. Điều này đồng nghĩa với việc trách nhiệm và khối lượng công việc của chính quyền cấp xã cũng tăng lên đáng kể, đòi hỏi bộ máy chuyên môn ở cơ sở phải được kiện toàn tương xứng.
Trình tự giải quyết công việc tại cấp xã
Việc thực hiện các thẩm quyền nêu trên tại cấp xã thường được tiến hành theo trình tự cơ bản sau:
- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã tiếp nhận hồ sơ, yêu cầu của người dân hoặc tổ chức liên quan đến các nội dung thuộc thẩm quyền đã được phân cấp;
- Bộ phận chuyên môn tiến hành rà soát hồ sơ, đối chiếu các điều kiện, căn cứ theo quy định pháp luật hiện hành;
- Trên cơ sở kết quả rà soát, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ra quyết định đối với từng nội dung cụ thể như bồi thường, hỗ trợ, thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất hay cho phép chuyển mục đích sử dụng đất;
- Kết quả giải quyết được thông báo chính thức tới các bên có liên quan để biết và thực hiện;
- Trường hợp phát sinh các bước tiếp theo, như tổ chức cưỡng chế kiểm đếm, thành lập Hội đồng bồi thường hoặc Hội đồng thẩm định giá, hay tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất, cấp xã tiếp tục triển khai theo đúng quy trình pháp luật quy định.
Nhìn chung, trình tự trên không thay đổi bản chất thủ tục hành chính về đất đai mà chỉ thay đổi cấp có thẩm quyền giải quyết, theo hướng gần dân hơn, gắn trách nhiệm trực tiếp cho chính quyền cơ sở.
Một số lưu ý dành cho người dân, tổ chức
Khi thẩm quyền giải quyết được chuyển về cấp xã, người dân và doanh nghiệp trên địa bàn Quảng Ngãi cần lưu ý một số rủi ro và yêu cầu thực tế có thể phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục.
Trước hết là khả năng xảy ra tranh chấp, bất đồng liên quan đến mức bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất; đây vẫn là nội dung dễ phát sinh khiếu nại nhất trong lĩnh vực đất đai, dù thẩm quyền giải quyết đã được đưa về gần với người dân hơn. Bên cạnh đó, mỗi loại thủ tục như giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất hay đấu giá quyền sử dụng đất đều gắn với thời hạn giải quyết riêng theo quy định pháp luật, do đó các bên liên quan cần theo dõi sát tiến độ để tránh bị chậm trễ hoặc mất quyền lợi hợp pháp của mình.
Ngoài ra, việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, đúng thành phần theo quy định ngay từ đầu sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý tại cấp xã, hạn chế tình trạng phải bổ sung, giải trình nhiều lần, gây mất thời gian cho cả người dân lẫn cơ quan giải quyết. Trong những trường hợp có tình tiết phức tạp, chẳng hạn liên quan đến trưng dụng đất, cưỡng chế kiểm đếm bắt buộc, hay xác định giá đất cụ thể cho một dự án, người dân và tổ chức nên chủ động tìm hiểu kỹ căn cứ pháp lý áp dụng cho trường hợp của mình trước khi làm việc với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương, nhằm bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân trong suốt quá trình thực hiện thủ tục đất đai theo cơ chế phân cấp mới.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
