Cơ sở pháp lý ban hành quy định
Ngày 01/10/2025, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau ký ban hành Quyết định số 034/2025/QĐ-UBND, đặt ra khung quy định cụ thể về bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư khi Nhà nước thực hiện thu hồi đất trên địa bàn tỉnh. Văn bản này được xây dựng nhằm cụ thể hóa những nội dung mà Luật Đất đai năm 2024 giao cho chính quyền địa phương quy định chi tiết, đồng thời bám sát các nghị định hướng dẫn thi hành hiện hành.
Cụ thể, Quyết định 034/2025/QĐ-UBND căn cứ vào các điều khoản sau của Luật Đất đai 2024: khoản 4 Điều 102, khoản 6 Điều 103, khoản 2 Điều 104, khoản 5 Điều 109, khoản 7 và khoản 10 Điều 111.
Bên cạnh đó, quy định còn dựa trên Nghị định số 88/2024/NĐ-CP ngày 15 tháng 7 năm 2024, với các điều khoản được viện dẫn gồm: khoản 3 Điều 4, khoản 1 Điều 14, khoản 2 Điều 15, Điều 16, khoản 2 Điều 17, khoản 1 Điều 18, khoản 2 Điều 19, Điều 20, Điều 21, khoản 3 Điều 22, khoản 2 Điều 23, khoản 1 và khoản 2 Điều 24.
Ngoài ra, quy định còn tham chiếu khoản 2 Điều 2 Nghị định số 226/2025/NĐ-CP ngày 15 tháng 8 năm 2025 — văn bản sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai. Việc dẫn chiếu đồng thời nhiều văn bản như vậy cho thấy quy định của tỉnh Cà Mau được thiết kế để thống nhất, không mâu thuẫn với hệ thống pháp luật đất đai hiện hành ở cấp trung ương.
Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: Aldo Bidini · GFDL 1.2
Đối tượng và phạm vi áp dụng
Quy định của Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau không chỉ nhắm đến một nhóm chủ thể duy nhất mà bao trùm toàn bộ các bên liên quan trong quá trình thu hồi đất, cụ thể gồm:
- Các cơ quan nhà nước được giao thực hiện quyền hạn, trách nhiệm đại diện cho chủ sở hữu toàn dân đối với đất đai;
- Người đang sử dụng đất thuộc diện bị thu hồi, cùng với chủ sở hữu tài sản gắn liền với phần đất đó;
- Những tổ chức, cá nhân khác có quyền lợi hoặc nghĩa vụ liên quan trực tiếp đến hoạt động bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Cách tiếp cận bao quát này phù hợp với tinh thần của Luật Đất đai 2024, vốn yêu cầu quá trình thu hồi đất phải bảo đảm quyền lợi hài hòa cho mọi bên, không chỉ riêng người có đất bị thu hồi mà còn cả những chủ thể sở hữu tài sản gắn liền với đất.
Đơn giá bồi thường thiệt hại đối với cây trồng, vật nuôi
Một trong những nội dung được nhiều người dân quan tâm là cách tính bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi khi đất bị thu hồi. Nội dung này được quy định tại Điều 11 của Quyết định 034/2025/QĐ-UBND, với những điểm đáng chú ý sau:
- Bảng đơn giá cụ thể cho từng loại cây trồng, vật nuôi được ban hành kèm theo tại Phụ lục II của Quyết định, làm căn cứ tính toán mức bồi thường thực tế cho từng trường hợp phát sinh.
- Đối với cây trồng chưa đến kỳ thu hoạch nhưng vẫn có khả năng di dời, mức chi trả cho thiệt hại phát sinh trong quá trình đánh chuyển và trồng lại được ấn định bằng 30% so với đơn giá bồi thường tương ứng.
- Trường hợp diện tích cây trồng vượt quá mật độ trồng theo quy chuẩn kỹ thuật, mức hỗ trợ được tính theo tỷ lệ phần trăm riêng, thay đổi tùy theo mức độ vượt mật độ thực tế của từng khu vực.
- Đối với vật nuôi, quy định cũng đặt ra cơ chế hỗ trợ thiệt hại tương ứng, trong đó có hướng dẫn cụ thể cho những trường hợp vật nuôi không thể di chuyển cùng chủ sở hữu khi đất bị thu hồi.
Việc quy định chi tiết đến từng phụ lục và tỷ lệ phần trăm như trên nhằm hạn chế tình trạng áp dụng tùy tiện, thiếu nhất quán giữa các địa phương trong tỉnh khi xác định thiệt hại tài sản gắn liền với đất.
Trình tự, thủ tục thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
Quy trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất tại Cà Mau được thực hiện tuần tự theo các bước sau:
- Cơ quan nhà nước có thẩm quyền gửi thông báo thu hồi đất tới người đang sử dụng đất thuộc diện bị thu hồi.
- Người có đất bị thu hồi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất cũng như tài sản gắn liền với đất.
- Đơn vị được giao nhiệm vụ thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tiến hành khảo sát thực địa, xác định mức độ thiệt hại trên thực tế.
- Trên cơ sở kết quả khảo sát, đơn vị này lập phương án bồi thường, hỗ trợ và trình Ủy ban nhân dân cấp xã xem xét, quyết định.
- Sau khi phương án được thông qua, việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất bị thu hồi được tiến hành theo đúng quy định.
Nhìn chung, trình tự nêu trên được xây dựng theo hướng minh bạch hóa từng khâu — từ thông báo, xác minh, lập phương án cho đến chi trả — nhằm bảo đảm quyền lợi của người dân được xử lý đúng trình tự pháp luật, đồng thời tạo cơ sở để cơ quan chức năng dễ dàng kiểm tra, đối chiếu khi cần thiết. Người có đất bị thu hồi cũng nên chủ động theo dõi từng bước để kịp thời bổ sung hồ sơ hoặc phản ánh nếu phát hiện sai lệch trong quá trình khảo sát, lập phương án.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
