Cơ sở pháp lý và phạm vi điều chỉnh
Ngày 03/4/2026, Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ ban hành Quyết định số 34/2026/QĐ-UBND, xác lập khung bồi thường, hỗ trợ và tái định cư áp dụng cho các trường hợp Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố. Văn bản này được xây dựng dựa trên hệ thống quy định của Luật Đất đai số 31/2024/QH15 (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 43/2024/QH15), cụ thể là khoản 2 Điều 104, khoản 5 Điều 109 cùng khoản 7 và khoản 10 Điều 111.
Bên cạnh đó, Quyết định 34/2026/QĐ-UBND còn viện dẫn hàng loạt điều khoản của Nghị định 88/2024/NĐ-CP ngày 15/7/2024 — văn bản hướng dẫn chi tiết việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư — bao gồm khoản 3 Điều 4; khoản 1 Điều 14; khoản 2 Điều 15; toàn bộ Điều 16; điểm b khoản 2 Điều 17; điểm c khoản 1 Điều 18; khoản 2 Điều 19; khoản 6 Điều 20; khoản 1 và khoản 2 Điều 21; khoản 3 Điều 22; khoản 2 Điều 23; cùng điểm c khoản 1 và khoản 2 Điều 24. Ngoài ra, khoản 3 Điều 19 Nghị định 88/2024/NĐ-CP đã được bổ sung thêm nội dung tại khoản 6 Điều 11 Nghị định 49/2026/NĐ-CP ngày 31/01/2026, và các nội dung liên quan tại khoản 4, điểm c khoản 9, điểm a khoản 11, khoản 12 Điều 3 Nghị quyết 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 cũng được dẫn chiếu làm căn cứ ban hành.
Như vậy, Quyết định 34/2026/QĐ-UBND không phải là quy định độc lập mà là văn bản cụ thể hóa các nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được Luật Đất đai 2024 và các nghị định, nghị quyết nêu trên đặt ra, áp dụng riêng cho địa bàn thành phố Cần Thơ.
Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: Nguyenngocthanhtoan · CC BY-SA 4.0
Nguyên tắc bồi thường chi phí tháo dỡ, di chuyển, lắp đặt tài sản
Khi thu hồi đất, ngoài khoản bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất, hộ gia đình, cá nhân bị ảnh hưởng còn phát sinh chi phí liên quan đến việc tháo dỡ, vận chuyển và lắp đặt lại tài sản tại vị trí mới hoặc trên phần diện tích đất còn lại. Quyết định 34/2026/QĐ-UBND ấn định các mức khoán cụ thể cho khoản chi phí này thay vì yêu cầu tính toán chi tiết theo từng trường hợp, nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tạo thuận lợi cho cả cơ quan thực hiện lẫn người có đất bị thu hồi.
Đối với các cơ quan, đơn vị, tổ chức khác (không phải hộ gia đình, cá nhân), chi phí di chuyển tài sản được xác định theo thiệt hại thực tế phát sinh, không áp dụng mức khoán cố định như đối với hộ gia đình, cá nhân. Tương tự, trong trường hợp phải di dời hệ thống máy móc, dây chuyền sản xuất, mức bồi thường cũng được tính theo thiệt hại thực tế xảy ra trong quá trình tháo dỡ, vận chuyển và lắp đặt lại thiết bị.
Các mức bồi thường cụ thể áp dụng cho hộ gia đình, cá nhân
Quy định 34/2026/QĐ-UBND phân chia mức bồi thường chi phí tháo dỡ, di chuyển, lắp đặt tài sản của hộ gia đình, cá nhân thành ba trường hợp cụ thể:
- Mức 7.000.000 đồng áp dụng khi tài sản chỉ cần tháo dỡ, di chuyển và lắp đặt lại ngay trên phần diện tích còn lại của chính thửa đất bị thu hồi một phần, tức người sử dụng đất không phải chuyển tài sản đến địa điểm khác.
- Mức 13.000.000 đồng áp dụng cho trường hợp hộ gia đình, cá nhân phải di chuyển tài sản ra khỏi thửa đất nhưng không thuộc diện được hưởng các khoản hỗ trợ quy định tại Điều 5 và Điều 6 của Quyết định 34/2026/QĐ-UBND.
- Mức 26.000.000 đồng áp dụng khi hộ gia đình, cá nhân vừa phải di chuyển tài sản ra khỏi thửa đất, vừa thuộc đối tượng được hưởng hỗ trợ theo Điều 5 và Điều 6 của Quyết định này.
Cách phân định ba mức nêu trên cho thấy chính sách bồi thường được thiết kế theo hướng: mức chi phí được hỗ trợ càng cao khi mức độ ảnh hưởng, xáo trộn đối với người có đất bị thu hồi càng lớn, đồng thời có sự gắn kết chặt chẽ với các chính sách hỗ trợ khác quy định tại Điều 5, Điều 6 của văn bản.
Trách nhiệm lập và thẩm định dự toán chi phí
Trước khi tiến hành chi trả, đơn vị hoặc tổ chức được giao nhiệm vụ thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có trách nhiệm tự lập dự toán chi phí di chuyển tài sản; trường hợp không đủ năng lực chuyên môn, đơn vị này có thể thuê tổ chức tư vấn đáp ứng điều kiện theo quy định để thực hiện việc lập dự toán.
Sau khi hoàn thành, dự toán phải được gửi đến cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành có liên quan để tổ chức thẩm định. Chỉ sau khi có kết quả thẩm định, hồ sơ mới được trình lên cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư chính thức. Bước thẩm định độc lập này nhằm bảo đảm tính chính xác, khách quan của các khoản chi từ ngân sách hoặc nguồn vốn thực hiện dự án, đồng thời hạn chế tình trạng dự toán bị tính toán sai lệch hoặc không sát với thực tế phát sinh.
Trình tự thực hiện việc bồi thường chi phí di chuyển tài sản
Quá trình bồi thường chi phí tháo dỡ, di chuyển, lắp đặt tài sản khi Nhà nước thu hồi đất tại thành phố Cần Thơ được triển khai theo trình tự bốn bước:
- Đơn vị, tổ chức được giao nhiệm vụ bồi thường tiến hành lập dự toán chi phí di chuyển tài sản, tự thực hiện hoặc thông qua đơn vị tư vấn đủ điều kiện.
- Dự toán được chuyển đến cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành để thẩm định về tính hợp lý, chính xác của các khoản mục.
- Trên cơ sở kết quả thẩm định, phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được hoàn thiện và trình lên cơ quan có thẩm quyền để xem xét, phê duyệt.
- Sau khi phương án được phê duyệt chính thức, việc chi trả bồi thường cho hộ gia đình, cá nhân, cơ quan, tổ chức bị ảnh hưởng được thực hiện theo đúng nội dung đã được duyệt.
Việc tuân thủ đầy đủ bốn bước nêu trên là điều kiện cần thiết để bảo đảm tính hợp pháp của khoản chi bồi thường, đồng thời giúp người có đất bị thu hồi nắm rõ quyền lợi của mình đã được thẩm định và phê duyệt đúng quy trình, hạn chế phát sinh tranh chấp hoặc khiếu nại về sau.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
