Căn cứ pháp lý áp dụng
Tại tỉnh Đắk Lắk, công tác bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất hiện được điều chỉnh bởi Quyết định số 26/2026/QĐ-UBND do Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành. Văn bản này được xây dựng trên cơ sở dẫn chiếu một hệ thống các quy định pháp luật hiện hành, cụ thể như sau.
Về Luật Đất đai số 31/2024/QH15, các căn cứ được viện dẫn gồm khoản 2 Điều 104; điểm b khoản 4 và khoản 5 Điều 109; cùng khoản 7, khoản 10 Điều 111.
Về Nghị định số 88/2024/NĐ-CP, Quyết định của tỉnh dẫn chiếu tới khoản 3 Điều 4; điểm a và điểm d khoản 1 Điều 14; khoản 2 Điều 15; toàn bộ Điều 16; điểm b khoản 2 Điều 17; điểm c khoản 1 Điều 18; khoản 2 Điều 19; khoản 6 Điều 20; toàn bộ Điều 21; khoản 3 Điều 22; khoản 2 Điều 23; cùng điểm c khoản 1 và khoản 2 Điều 24.
Bên cạnh đó, Quyết định còn căn cứ khoản 3 Điều 16 Nghị định số 62/2025/NĐ-CP, cùng khoản 4, điểm c khoản 9, điểm a khoản 11 và khoản 12 Điều 3 Nghị quyết số 254/2025/QH15.
Đối với những nội dung liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư mà Quyết định 26/2026/QĐ-UBND chưa quy định cụ thể, việc xử lý sẽ tiếp tục thực hiện theo các quy định pháp luật đang có hiệu lực thi hành.
Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: USAID Vietnam · Public domain
Nội dung chính của quy định
Điểm đáng chú ý trong Quyết định 26/2026/QĐ-UBND là cơ chế khuyến khích bằng tiền thưởng dành cho hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi khi bàn giao mặt bằng sớm hơn thời hạn được ấn định.
Đối với trường hợp trên phần đất không có tài sản gắn liền, mức thưởng được ấn định theo diện tích: 3.000 đồng cho mỗi mét vuông, nhưng tổng mức thưởng của một trường hợp không vượt quá 5.000.000 đồng.
Đối với trường hợp trên phần đất có tài sản gắn liền, mức thưởng được phân theo từng mốc thời điểm bàn giao mặt bằng:
- Bàn giao trước thời điểm phương án dự thảo được niêm yết công khai: mức thưởng 15.000.000 đồng cho mỗi trường hợp.
- Bàn giao trong khoảng thời gian từ khi phương án dự thảo được niêm yết đến trước ngày phương án chính thức được phê duyệt: mức thưởng 10.000.000 đồng cho mỗi trường hợp.
- Bàn giao trước thời hạn được ghi nhận trong quyết định phê duyệt phương án: mức thưởng 8.000.000 đồng cho mỗi trường hợp.
Về mặt thủ tục, đơn vị hoặc tổ chức được giao nhiệm vụ thực hiện bồi thường có trách nhiệm phối hợp cùng Ủy ban nhân dân cấp xã để lập biên bản xác nhận thời điểm hộ dân bàn giao mặt bằng, làm cơ sở xét thưởng. Khoản kinh phí dùng để chi trả tiền thưởng được hạch toán vào tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án, áp dụng đối với các dự án sử dụng nguồn vốn ngân sách Nhà nước.
Quyết định 26/2026/QĐ-UBND chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 25 tháng 3 năm 2026.
Trình tự, thủ tục thực hiện
Quá trình triển khai chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư gắn với cơ chế khen thưởng bàn giao sớm mặt bằng thường trải qua các bước cơ bản như sau.
Trước tiên, hộ gia đình, cá nhân có đất nằm trong diện thu hồi cần chủ động tìm hiểu, nắm bắt đầy đủ thông tin về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư áp dụng cho trường hợp cụ thể của mình.
Tiếp đó, người dân nên tích cực phối hợp với cơ quan, đơn vị có thẩm quyền trong suốt quá trình xây dựng và tổ chức thực hiện phương án bồi thường, từ giai đoạn kiểm đếm, khảo sát cho đến khi phương án được công bố chính thức.
Sau khi phương án được thông báo, để đủ điều kiện hưởng mức thưởng theo quy định, hộ dân cần thực hiện việc bàn giao mặt bằng đúng hoặc sớm hơn các mốc thời gian đã nêu tại phần nội dung chính của quy định.
Ngay khi việc bàn giao hoàn tất, đơn vị được giao nhiệm vụ thực hiện bồi thường sẽ phối hợp cùng chính quyền cấp xã lập biên bản xác nhận, ghi nhận cụ thể thời điểm bàn giao mặt bằng trên thực tế.
Cuối cùng, căn cứ vào biên bản xác nhận nêu trên, Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ xem xét và ra quyết định về mức khen thưởng tương ứng đối với từng trường hợp cụ thể.
Một số điểm người dân cần lưu ý
Chính sách về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là lĩnh vực thường xuyên được rà soát, điều chỉnh, bổ sung theo từng giai đoạn để phù hợp với thực tiễn quản lý đất đai tại địa phương. Vì vậy, người dân có đất nằm trong diện quy hoạch, thu hồi nên thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin chính thức từ chính quyền và cơ quan chuyên môn có thẩm quyền tại nơi cư trú, thay vì chỉ dựa vào thông tin đã biết từ trước.
Bên cạnh đó, việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất là yếu tố quan trọng, giúp quá trình xác định mức bồi thường, hỗ trợ được diễn ra thuận lợi, chính xác và đúng thời hạn. Hộ dân cũng nên chủ động trao đổi, thống nhất với đơn vị thực hiện bồi thường về mốc thời gian bàn giao mặt bằng, nhằm tận dụng tối đa quyền lợi từ cơ chế khen thưởng nêu trên.
Trường hợp phát sinh vướng mắc, hoặc có sự khác biệt giữa thông tin thực tế tại địa phương với phương án đã được thông báo, người dân nên kịp thời có ý kiến, kiến nghị bằng văn bản gửi tới đơn vị thực hiện bồi thường hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất, để được xem xét, giải quyết theo đúng thẩm quyền và trình tự do pháp luật quy định.
Ngoài ra, do quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có thể được sửa đổi hoặc thay thế theo thời gian, người dân cần lưu ý đối chiếu hiệu lực của văn bản tại thời điểm phát sinh vụ việc cụ thể của mình, tránh áp dụng nhầm quy định đã hết hiệu lực hoặc đã được thay thế bởi văn bản mới hơn.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
