Căn cứ pháp lý áp dụng
Ngày 27/3/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên ban hành Quyết định số 15/2026/QĐ-UBND, quy định cụ thể về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh. Văn bản này được xây dựng trên nền tảng Luật Đất đai hiện hành, cụ thể là khoản 5 Điều 109, khoản 7 Điều 111 và khoản 10 Điều 111.
Bên cạnh đó, quy định còn bám sát tinh thần của Nghị quyết số 254/2025/QH15, thể hiện qua khoản 4 Điều 3, điểm c khoản 9 Điều 3 và khoản 12 Điều 3 của Nghị quyết này. Các nội dung chi tiết về đối tượng, mức và thời gian hỗ trợ được dẫn chiếu từ nhiều điều khoản của Nghị định số 88/2024/NĐ-CP — văn bản đã được bổ sung bởi Nghị định số 226/2025/NĐ-CP — cụ thể gồm khoản 3 Điều 4, khoản 2 Điều 15, điểm b khoản 2 Điều 17, điểm c khoản 1 Điều 18, khoản 2 Điều 19, khoản 5 và khoản 6 Điều 20, khoản 3 Điều 22, khoản 2 Điều 23, cùng điểm c khoản 1 và khoản 2 Điều 24. Ngoài ra, quy định còn viện dẫn khoản 6 Điều 11 của Nghị định số 49/2026/NĐ-CP.
Việc ban hành một văn bản pháp lý riêng ở cấp tỉnh nhằm cụ thể hóa khung pháp luật của trung ương, tạo cơ sở thống nhất để các cơ quan chức năng tại Thái Nguyên triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thực hiện các dự án thu hồi đất trên địa bàn.
Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: Aldo Bidini · GFDL 1.2
Hỗ trợ chi phí thuê chỗ ở tạm thời
Đối với hộ gia đình, cá nhân có đất ở bị thu hồi để phục vụ dự án xây dựng khu đô thị, trong thời gian chờ được bố trí nơi tái định cư chính thức, người dân được nhận khoản hỗ trợ tiền thuê nhà ở tạm. Mức hỗ trợ được xác định theo số nhân khẩu của hộ:
- Hộ chỉ có một người: 3.000.000 đồng/hộ/tháng;
- Hộ có hai nhân khẩu: 4.000.000 đồng/hộ/tháng;
- Hộ có từ ba nhân khẩu trở lên: 6.000.000 đồng/hộ/tháng.
Thời gian được hưởng khoản hỗ trợ này phụ thuộc vào thời điểm hộ gia đình thực hiện di chuyển:
- Trường hợp di chuyển trước khi được giao đất tái định cư: thời gian hỗ trợ được tính từ lúc di chuyển cho đến khi nhận đất, cộng thêm 06 tháng;
- Trường hợp di chuyển sau khi đã được giao đất tái định cư và hoàn tất việc di dời trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận đất: thời gian hỗ trợ được tính là 06 tháng.
Quy định này nhằm bảo đảm người có đất bị thu hồi không bị gián đoạn chỗ ở trong giai đoạn chuyển tiếp, đồng thời tạo động lực để việc di dời diễn ra đúng tiến độ.
Khen thưởng khi bàn giao mặt bằng đúng hạn
Song song với khoản hỗ trợ tạm cư, quy định còn đặt ra cơ chế khen thưởng nhằm khuyến khích người có đất bị thu hồi sớm bàn giao mặt bằng cho đơn vị thực hiện dự án.
Đối với người đang sử dụng đất ở, nếu bàn giao mặt bằng trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được thông báo thu hồi đất, hộ gia đình được thưởng 20.000.000 đồng/hộ.
Đối với người sử dụng đất nông nghiệp, mức thưởng được tính theo diện tích và loại đất, áp dụng khi bàn giao mặt bằng trong vòng 30 ngày kể từ ngày thông báo:
- Đất trồng cây hàng năm: 5.000 đồng/m²;
- Đất rừng phòng hộ và đất rừng sản xuất: 3.000 đồng/m².
Cơ chế khen thưởng này góp phần đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, hạn chế tình trạng chậm trễ ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án, đồng thời tạo thêm động lực tài chính để người dân chủ động phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình thu hồi đất.
Trình tự thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
Việc triển khai chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại Thái Nguyên được thực hiện theo các bước cơ bản sau:
Bước 1 — Nhận thông báo thu hồi đất: Người có đất thuộc diện thu hồi nhận thông báo chính thức từ cơ quan được giao nhiệm vụ thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Bước 2 — Chuẩn bị hồ sơ: Người dân chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, trong đó gồm các giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, giấy tờ tùy thân, hộ khẩu và các tài liệu liên quan khác, làm căn cứ xác định đối tượng và mức bồi thường, hỗ trợ.
Bước 3 — Bàn giao mặt bằng: Hộ gia đình, cá nhân thực hiện việc bàn giao mặt bằng đúng thời hạn đã được thông báo; đây cũng là căn cứ để xét các khoản hỗ trợ tạm cư và tiền thưởng bàn giao sớm nêu trên.
Bước 4 — Nhận tiền bồi thường, hỗ trợ: Sau khi hoàn tất các thủ tục, người có đất bị thu hồi được nhận tiền bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất, cùng các khoản hỗ trợ và tái định cư theo đúng quy định.
Việc tuân thủ đúng trình tự nêu trên giúp người dân bảo đảm quyền lợi hợp pháp của mình, đồng thời góp phần để tiến độ giải phóng mặt bằng của dự án diễn ra thuận lợi.
Một số điểm cần lưu ý khi chuẩn bị hồ sơ
Do quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có tính đặc thù theo từng loại đất và từng trường hợp cụ thể, người dân nên chủ động rà soát tình trạng pháp lý của thửa đất trước khi làm việc với cơ quan chức năng. Các giấy tờ cần kiểm tra bao gồm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy tờ về nguồn gốc đất, cũng như các biến động liên quan đến việc chuyển nhượng hoặc thừa kế quyền sử dụng đất (nếu có), nhằm bảo đảm quá trình xác định mức bồi thường diễn ra chính xác và nhanh chóng.
Bên cạnh đó, người dân cần nắm rõ mốc thời gian nhận thông báo và thời hạn bàn giao mặt bằng, vì đây là căn cứ trực tiếp để tính toán khoản hỗ trợ tạm cư theo số nhân khẩu cũng như khoản tiền thưởng bàn giao sớm theo từng loại đất đã trình bày ở trên. Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, đúng thời hạn không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý mà còn hạn chế các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
