Căn cứ pháp lý
Từ ngày 22/10/2025, việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa được thực hiện theo Quyết định số 132/2025/QĐ-UBND do Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa ban hành cùng ngày. Văn bản này thay thế Quyết định số 63/2024/QĐ-UBND ngày 03/10/2024 của UBND tỉnh, đồng thời cụ thể hóa các nội dung đã được xác lập tại Luật Đất đai năm 2024 và Nghị định số 88/2024/NĐ-CP ngày 15/7/2024 của Chính phủ quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Nói cách khác, đây là văn bản áp dụng riêng cho địa phương, được xây dựng trên khung pháp lý chung của trung ương nhưng có điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện thực tế tại Thanh Hóa.
Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: U.S. Navy C-LGWP by Petty Officer 1st Cla · Public domain
Đối tượng và nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ tái định cư
Quyết định 132/2025/QĐ-UBND xác định rõ các nhóm đối tượng được xem xét bồi thường, hỗ trợ khi bị thu hồi đất ở, bao gồm hộ gia đình, cá nhân trong nước và người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài. Với những trường hợp đủ điều kiện được bố trí tái định cư nhưng lựa chọn không nhận đất ở tại khu tái định cư tập trung mà tự tìm nơi ở mới, quy định cho phép nhận khoản tiền bồi thường về đất cộng với một khoản hỗ trợ để tự lo chỗ ở. Mức hỗ trợ này được tính tương đương suất đầu tư hạ tầng bình quân cho một hộ gia đình tại khu tái định cư tập trung — tức là thay vì Nhà nước đầu tư hạ tầng rồi giao đất, ngân sách chuyển phần giá trị tương ứng đó thành khoản hỗ trợ trực tiếp cho hộ dân.
Riêng nhóm đang thuê, sử dụng nhà ở thuộc sở hữu nhà nước nằm trong phạm vi đất bị thu hồi, nếu sau khi thu hồi không còn chỗ ở nào khác, quy định đưa ra ba hướng giải quyết tùy điều kiện quỹ nhà, quỹ đất thực tế của từng địa phương: hỗ trợ tiền thuê nhà ở, hỗ trợ mua nhà ở, hoặc giao đất ở có thu tiền sử dụng đất. Việc lựa chọn phương án cụ thể do cơ quan có thẩm quyền tại địa phương quyết định, căn cứ khả năng bố trí quỹ nhà, quỹ đất tại thời điểm thu hồi.
Mức hỗ trợ tiền cho hộ tự lo chỗ ở mới
Điểm đáng chú ý của Quyết định 132/2025/QĐ-UBND là việc phân vùng mức hỗ trợ bằng tiền cho các hộ gia đình, cá nhân đủ điều kiện tái định cư nhưng chủ động tự thu xếp nơi ở mới thay vì vào khu tái định cư tập trung. Mức hỗ trợ được chia theo ba nhóm địa bàn với số tiền khác nhau:
- 24.000.000 đồng/hộ áp dụng tại một số phường có điều kiện phát triển đô thị cao hơn;
- 18.000.000 đồng/hộ áp dụng tại các phường còn lại;
- 12.000.000 đồng/hộ áp dụng tại các địa bàn không thuộc hai nhóm trên, chủ yếu là khu vực nông thôn, miền núi.
Sự phân hóa này phản ánh chênh lệch về chi phí đất đai, xây dựng và sinh hoạt giữa khu vực đô thị và các khu vực còn lại của tỉnh, đồng thời giúp khoản hỗ trợ sát hơn với thực tế thị trường tại từng địa bàn cụ thể, thay vì áp dụng một mức chung cho toàn tỉnh như trước đây.
Trình tự thực hiện bồi thường, hỗ trợ tái định cư
Việc triển khai bồi thường, hỗ trợ tái định cư theo Quyết định 132/2025/QĐ-UBND thường được tiến hành qua các bước cơ bản sau.
Trước tiên, cơ quan chức năng rà soát, xác định cụ thể từng hộ gia đình, cá nhân thuộc diện bị thu hồi đất, đồng thời đối chiếu điều kiện để xác định ai đủ tiêu chuẩn được hưởng chính sách hỗ trợ tái định cư theo quy định.
Tiếp theo, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất bị thu hồi chủ trì việc xác định và trình phê duyệt mức hỗ trợ áp dụng cho từng trường hợp cụ thể, trên cơ sở đối chiếu địa bàn cư trú với các mức hỗ trợ đã nêu tại quyết định.
Sau khi mức bồi thường, hỗ trợ được phê duyệt, cơ quan có thẩm quyền tiến hành chi trả tiền bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất (nếu có) cùng khoản hỗ trợ tái định cư cho người dân theo đúng nội dung, trình tự mà Quyết định 132/2025/QĐ-UBND quy định.
Cuối cùng, người dân thuộc diện thu hồi đất có trách nhiệm phối hợp cung cấp đầy đủ hồ sơ, giấy tờ liên quan như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy tờ tùy thân, giấy tờ chứng minh nơi cư trú, để cơ quan có thẩm quyền hoàn tất thủ tục chi trả, bảo đảm quyền lợi được thực hiện đầy đủ, đúng thời hạn.
Một số điểm cần lưu ý
Vì đây là quy định mang tính chất áp dụng cụ thể tại địa phương, mức bồi thường, hỗ trợ nêu trên có thể được điều chỉnh theo từng thời kỳ khi Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa ban hành văn bản sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế Quyết định 132/2025/QĐ-UBND. Do đó, hộ gia đình, cá nhân thuộc diện thu hồi đất nên chủ động theo dõi thông báo từ cơ quan có thẩm quyền tại địa phương, đồng thời chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất và nơi cư trú thực tế để không bị chậm trễ trong quá trình xét duyệt, chi trả.
Ngoài ra, cần phân biệt rõ giữa khoản bồi thường về đất, được tính theo giá đất cụ thể tại thời điểm thu hồi, với khoản hỗ trợ tái định cư mang tính chất hỗ trợ thêm để ổn định chỗ ở, vì hai khoản này được tính toán theo căn cứ khác nhau và không thay thế cho nhau. Trường hợp phát sinh vướng mắc trong quá trình xác định đối tượng, mức hỗ trợ hoặc trình tự thực hiện, người dân có quyền kiến nghị, khiếu nại theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
