Cơ sở pháp lý áp dụng
Ngày 30/6/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính ký ban hành Thông tư 89/2026/TT-BTC, văn bản hướng dẫn chi tiết thi hành một số quy định của Luật Quản lý thuế và Nghị định 252/2026/NĐ-CP về tổ chức thực hiện Luật Quản lý thuế. Trong hệ thống biểu mẫu kèm theo thông tư này, Mẫu 04/TNDN được thiết kế riêng cho nhóm người nộp thuế lựa chọn kê khai thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo phương pháp tỷ lệ phần trăm trên doanh thu — khác với phương pháp kê khai trên cơ sở thu nhập chịu thuế trừ chi phí được trừ.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Basher Eyre · CC BY-SA 2.0
Cấu trúc và các chỉ tiêu cần lưu ý trên tờ khai
Mẫu 04/TNDN là biểu mẫu chính thức để người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ kê khai thuế TNDN theo phương pháp tỷ lệ trên doanh thu. Trong các chỉ tiêu của tờ khai, hai nội dung dễ gây nhầm lẫn nhất là:
- Chỉ tiêu [15] — dùng để phản ánh phần thuế TNDN đã nộp vượt mức ở kỳ tính thuế liền trước, nay được chuyển sang để bù trừ với số thuế TNDN phát sinh phải nộp trong kỳ hiện tại. Việc bù trừ này giúp người nộp thuế tránh nộp trùng khi số thuế của kỳ trước chưa được hoàn hoặc xử lý dứt điểm.
- Chỉ tiêu [16] — thể hiện tổng số thuế TNDN mà doanh nghiệp đã tạm nộp trong năm tính thuế, tính đến thời điểm phải nộp hồ sơ khai quyết toán. Đây là căn cứ quan trọng để đối chiếu, xác định số thuế còn phải nộp thêm hoặc số nộp thừa cần xử lý khi quyết toán.
Việc kê khai chính xác hai chỉ tiêu này có ý nghĩa trực tiếp đến kết quả quyết toán cuối kỳ, vì sai lệch ở đây có thể dẫn đến xác định sai số thuế phải nộp hoặc số thuế được hoàn, bù trừ.
Mức thuế suất áp dụng theo phương pháp tỷ lệ trên doanh thu
Căn cứ Điều 11 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, các mức thuế suất thuế TNDN áp dụng cho phương pháp tính trên doanh thu được phân theo quy mô doanh thu năm của doanh nghiệp như sau:
- Mức thuế suất phổ thông 20%, áp dụng cho các trường hợp không thuộc diện được hưởng mức ưu đãi quy định tại khoản 2, khoản 3 và khoản 5 Điều 11.
- Mức thuế suất 15%, áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu trong năm không vượt quá 03 tỷ đồng.
- Mức thuế suất 17%, áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu trong năm lớn hơn 03 tỷ đồng nhưng không vượt quá 50 tỷ đồng.
Doanh thu làm căn cứ xác định thuế suất được tính trên toàn bộ doanh thu từ hoạt động bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ, không trừ đi các khoản giảm trừ doanh thu như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán hay hàng bán bị trả lại. Riêng đối với doanh nghiệp mới thành lập hoặc doanh nghiệp có thay đổi về hình thức sở hữu — chẳng hạn chuyển đổi loại hình, sáp nhập, chia tách — việc xác định mức doanh thu để áp thuế suất tương ứng được thực hiện theo hướng dẫn riêng cho các trường hợp này, không áp dụng máy móc theo doanh thu của một năm tài chính trọn vẹn.
Trình tự thực hiện kê khai và quyết toán
Quá trình kê khai, nộp và quyết toán thuế TNDN theo Mẫu 04/TNDN thường trải qua các bước sau:
- Chuẩn bị hồ sơ: Người nộp thuế tập hợp số liệu doanh thu, các khoản đã tạm nộp, số thuế nộp thừa của kỳ trước (nếu có) để điền vào tờ khai theo đúng mẫu quy định.
- Kê khai các chỉ tiêu: Điền đầy đủ, chính xác các chỉ tiêu trên tờ khai, đặc biệt là chỉ tiêu [15] và [16] nêu trên, cùng các thông tin về doanh thu làm căn cứ xác định thuế suất.
- Nộp hồ sơ: Tờ khai được nộp tại cơ quan thuế trực tiếp quản lý người nộp thuế, theo đúng thời hạn quy định của pháp luật quản lý thuế.
- Quyết toán thuế: Sau khi kết thúc kỳ tính thuế, người nộp thuế thực hiện quyết toán thuế TNDN, đối chiếu số đã tạm nộp với số thực tế phải nộp để xác định số còn phải nộp thêm hoặc số được hoàn, bù trừ.
Một số điểm cần lưu ý khi thực hiện
Chính sách thuế TNDN, bao gồm ngưỡng doanh thu và mức thuế suất áp dụng theo phương pháp tỷ lệ trên doanh thu, có thể được điều chỉnh theo từng thời kỳ. Vì vậy, người nộp thuế nên thường xuyên cập nhật văn bản hướng dẫn hiện hành trước khi lập tờ khai. Bên cạnh đó, cần đặc biệt lưu ý một số rủi ro sau:
- Kê khai không chính xác các chỉ tiêu về doanh thu hoặc số thuế tạm nộp có thể dẫn đến bị truy thu, tính lại thuế suất hoặc xử phạt vi phạm hành chính về thuế.
- Thời hạn nộp hồ sơ khai quyết toán cần được tuân thủ nghiêm ngặt để tránh phát sinh tiền chậm nộp.
- Hồ sơ, chứng từ chứng minh doanh thu và các khoản đã tạm nộp cần được lưu giữ đầy đủ để phục vụ việc đối chiếu khi cơ quan thuế có yêu cầu.
Nắm vững quy định tại Thông tư 89/2026/TT-BTC cùng mức thuế suất quy định tại Điều 11 Nghị định 320/2025/NĐ-CP sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc kê khai, hạn chế rủi ro pháp lý và thực hiện đúng nghĩa vụ thuế theo quy định hiện hành.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
