Căn cứ pháp lý và bối cảnh ban hành
Ngày 09/9/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính ký ban hành Thông tư 135/2026/TT-BTC, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 152/2015/TT-BTC hướng dẫn về thuế tài nguyên. Trước đó, Thông tư 152/2015/TT-BTC đã từng được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 41/2024/TT-BTC. Lần sửa đổi lần này tiếp tục hoàn thiện các quy định về thẩm quyền xây dựng, điều chỉnh Bảng giá tính thuế tài nguyên, cách xác định sản lượng tài nguyên chịu thuế, cũng như trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương trong công tác quản lý thuế tài nguyên.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Images_of_Money's profile · CC BY 2.0
Những nội dung sửa đổi, bổ sung chính
Về thẩm quyền xây dựng và điều chỉnh Bảng giá tính thuế tài nguyên, điểm 5.3 khoản 5 Điều 6 được sửa đổi theo hướng giao Sở Tài chính giữ vai trò chủ trì, phối hợp cùng các cơ quan liên quan để tổ chức xây dựng, điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung Bảng giá tính thuế tài nguyên, sau đó trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, ban hành.
Tiếp đó, điểm 5.4 khoản 5 Điều 6 quy định rõ hơn về khâu công bố Bảng giá: sau khi Bảng giá tính thuế tài nguyên được ban hành, Bộ Tài chính (thông qua Cục Thuế) có trách nhiệm cập nhật cơ sở dữ liệu giá tính thuế tài nguyên trên phạm vi cả nước, còn cơ quan thuế tại từng địa phương phải đăng tải, công khai Bảng giá này trên Cổng thông tin điện tử của đơn vị mình để người nộp thuế và các bên liên quan thuận tiện tra cứu.
Về cách xác định sản lượng tính thuế, điểm a khoản 3 Điều 9 được sửa đổi theo hướng: sản lượng tài nguyên tính thuế là toàn bộ sản lượng khai thác được trong năm, không phân biệt phần đó đang tồn kho, đang trong quá trình chế biến hay đang trên đường vận chuyển. Đối với trường hợp sản lượng bán ra bao gồm cả sản phẩm tài nguyên thô lẫn sản phẩm đã qua chế biến công nghiệp, tổ chức, cá nhân khai thác phải thực hiện quy đổi phần tài nguyên chứa trong cả hai loại sản phẩm nêu trên về sản lượng tài nguyên khai thác ban đầu, căn cứ theo định mức sử dụng tài nguyên do chính người nộp thuế tự xác định.
Về trách nhiệm quản lý ở cấp địa phương, khoản 1 Điều 13 được sửa đổi để nêu rõ: Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng Bảng giá tính thuế tài nguyên áp dụng trên địa bàn; đồng thời thường xuyên rà soát biến động của thị trường để kịp thời điều chỉnh Bảng giá cho phù hợp với quy định hiện hành.
Các nội dung bị bãi bỏ hoặc được thay thế
Song song với các nội dung sửa đổi, bổ sung nêu trên, Thông tư 135/2026/TT-BTC còn bãi bỏ, thay thế một số quy định không còn phù hợp tại Thông tư 152/2015/TT-BTC, cụ thể:
- Bãi bỏ một số ví dụ minh họa được quy định tại Điều 5 và Điều 6;
- Bãi bỏ nội dung liên quan đến chi phí chế biến phát sinh được nêu tại điểm b khoản 3 Điều 6;
- Bãi bỏ các cụm từ không còn cần thiết tại khoản 5 Điều 6;
- Thay thế cụm từ "tài nguyên và môi trường" bằng cụm từ "nông nghiệp và môi trường" tại khoản 6 Điều 5 và điểm c2 khoản 5 Điều 6.
Việc thay thế tên gọi cơ quan quản lý nêu trên nhằm bảo đảm sự thống nhất với những thay đổi về chức năng, nhiệm vụ của cơ quan nhà nước phụ trách lĩnh vực này trong giai đoạn hiện nay.
Trình tự, trách nhiệm tổ chức thực hiện
Theo hướng dẫn tại Thông tư, việc tổ chức thực hiện các quy định về thuế tài nguyên được phân công cụ thể như sau:
Trước hết, Sở Tài chính giữ vai trò đầu mối, chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan để xây dựng, điều chỉnh, sửa đổi Bảng giá tính thuế tài nguyên áp dụng tại địa phương, sau đó trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, ban hành.
Kế đến, Bộ Tài chính (Cục Thuế) chịu trách nhiệm cập nhật cơ sở dữ liệu giá tính thuế tài nguyên trên phạm vi cả nước; cơ quan thuế tại từng địa phương có nghĩa vụ công khai Bảng giá tính thuế tài nguyên đã được ban hành trên Cổng thông tin điện tử của cơ quan mình.
Về phía người nộp thuế, tổ chức, cá nhân khai thác tài nguyên phải tự xác định sản lượng tài nguyên khai thác theo định mức sử dụng tài nguyên do chính mình xây dựng, làm cơ sở để kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế tài nguyên theo đúng quy định pháp luật hiện hành.
Cuối cùng, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tại địa phương tổ chức quản lý thuế tài nguyên trên địa bàn, bảo đảm thống nhất với hướng dẫn tại Thông tư 152/2015/TT-BTC đã được sửa đổi, bổ sung.
Thời điểm có hiệu lực và phạm vi áp dụng
Thông tư 135/2026/TT-BTC chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 09/9/2026 và được áp dụng ngay từ kỳ tính thuế tài nguyên của năm 2026. Với mốc thời gian áp dụng như vậy, các tổ chức, cá nhân khai thác tài nguyên, cơ quan thuế cũng như các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan ở địa phương cần chủ động rà soát, cập nhật những nội dung sửa đổi nêu trên. Việc nắm bắt kịp thời các quy định mới về thẩm quyền xây dựng Bảng giá, cách xác định sản lượng tính thuế và trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan sẽ giúp quá trình kê khai, tính và nộp thuế tài nguyên được thực hiện chính xác, đúng thời hạn ngay từ đầu kỳ tính thuế năm 2026.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
