Căn cứ pháp lý
Hướng dẫn về cơ quan tiếp nhận, xử lý hồ sơ miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất do cơ quan thuế thành phố Hà Nội ban hành dựa trên các quy định sau: khoản 1 Điều 10 Nghị quyết số 254/2025/QH15; khoản 1 Điều 11 cùng các khoản 11, 19, 21 Điều 13 Nghị định số 50/2026/NĐ-CP; khoản 5 Điều 3 và các khoản 3, 4, 5, 6 Điều 5 Nghị định số 230/2025/NĐ-CP; khoản 1 Điều 1 Thông tư số 21/2026/TT-BTC.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: edwinchuen · CC BY 2.0
Cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ
Việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ đề nghị miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất không do một đầu mối duy nhất phụ trách, mà có sự phân công giữa cơ quan quản lý đất đai, văn phòng đăng ký đất đai và cơ quan thuế, tùy theo tính chất của từng loại hồ sơ và mốc thời gian áp dụng.
Đối với hồ sơ xin miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, kể từ ngày 01/8/2024, việc tiếp nhận được thực hiện tại cơ quan quản lý đất đai, theo quy định của Luật Đất đai năm 2024. Đối với hồ sơ xin giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, kể từ ngày 31/01/2026, việc tiếp nhận được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 50/2026/NĐ-CP. Như vậy, hai nhóm thủ tục này có mốc hiệu lực khác nhau và người sử dụng đất cần lưu ý để áp dụng đúng thời điểm.
Trên thực tế, người sử dụng đất, người thuê đất không nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan quản lý đất đai mà nộp tại Trung tâm phục vụ hành chính công. Trung tâm có trách nhiệm chuyển hồ sơ đến cơ quan quản lý đất đai có thẩm quyền — hiện nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã, phường — cùng văn phòng đăng ký đất đai để các cơ quan này thẩm định. Sau khi thẩm định, thông tin sẽ được chuyển sang cơ quan thuế để cơ quan thuế tính toán cụ thể số tiền sử dụng đất, tiền thuê đất được miễn, giảm, làm cơ sở ban hành Thông báo thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo quy định hiện hành.
Riêng nhóm hồ sơ thuộc diện miễn, giảm tiền thuê đất theo Nghị định số 230/2025/NĐ-CP có cách thức xử lý khác biệt: người thuê đất vẫn nộp hồ sơ tại Trung tâm phục vụ hành chính công, nhưng hồ sơ sẽ được chuyển thẳng đến cơ quan thuế để xem xét, không qua bước thẩm định của cơ quan quản lý đất đai. Cụ thể, nếu người nộp hồ sơ là tổ chức, hồ sơ được chuyển đến Thuế thành phố Hà Nội; nếu là hộ gia đình, cá nhân, hồ sơ được chuyển đến Thuế cơ sở nơi có đất thuê.
Trình tự, thủ tục thực hiện
Từ những căn cứ và phân công thẩm quyền nêu trên, có thể khái quát quy trình nộp và xử lý hồ sơ miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo các bước sau:
- Chuẩn bị hồ sơ: Người sử dụng đất, người thuê đất tập hợp đầy đủ giấy tờ, tài liệu chứng minh thuộc đối tượng, điều kiện được miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo quy định pháp luật hiện hành.
- Nộp hồ sơ: Hồ sơ được nộp tại Trung tâm phục vụ hành chính công — đầu mối tiếp nhận chung cho cả hai nhóm thủ tục miễn và giảm.
- Chuyển hồ sơ theo thẩm quyền: Trung tâm phục vụ hành chính công chuyển hồ sơ đến cơ quan quản lý đất đai, văn phòng đăng ký đất đai, hoặc trực tiếp đến cơ quan thuế (đối với trường hợp thuộc Nghị định số 230/2025/NĐ-CP), tùy theo loại hồ sơ.
- Thẩm định và chuyển thông tin: Cơ quan có thẩm quyền xem xét, thẩm định hồ sơ; sau đó chuyển thông tin liên quan cho cơ quan thuế để tính toán số tiền sử dụng đất, tiền thuê đất được miễn, giảm.
- Ban hành thông báo: Cơ quan thuế căn cứ kết quả thẩm định, ban hành Thông báo thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất gửi người sử dụng đất, người thuê đất theo đúng quy định.
Việc phân chia rõ từng bước như trên giúp người nộp hồ sơ hình dung được hồ sơ của mình sẽ đi qua những cơ quan nào, từ đó chủ động theo dõi tiến độ và chuẩn bị bổ sung giấy tờ khi được yêu cầu.
Một số lưu ý khi nộp và xử lý hồ sơ
Trong quá trình thực hiện, nếu gặp vướng mắc về thủ tục hoặc thẩm quyền giải quyết, người sử dụng đất, người thuê đất nên chủ động liên hệ Thuế thành phố Hà Nội (đối với tổ chức) hoặc Thuế cơ sở (đối với hộ gia đình, cá nhân) để được hướng dẫn cụ thể theo từng trường hợp, thay vì tự suy đoán cơ quan tiếp nhận.
Về đối tượng được miễn tiền sử dụng đất, cần đối chiếu thêm với Điều 18 Nghị định số 103/2024/NĐ-CP cùng các văn bản sửa đổi, bổ sung có liên quan, bởi phạm vi miễn và phạm vi giảm không hoàn toàn trùng nhau về đối tượng áp dụng lẫn cơ quan tiếp nhận.
Vì hồ sơ phải luân chuyển qua nhiều đầu mối — từ Trung tâm phục vụ hành chính công, đến cơ quan quản lý đất đai hoặc văn phòng đăng ký đất đai, rồi mới tới cơ quan thuế — người nộp hồ sơ nên chuẩn bị tài liệu đầy đủ, chính xác ngay từ lần nộp đầu tiên. Điều này giúp hạn chế việc phải bổ sung, giải trình nhiều lần, đồng thời rút ngắn thời gian cơ quan thuế tính toán và ban hành thông báo thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.
Cuối cùng, do quy định về miễn có hiệu lực áp dụng từ 01/8/2024 còn quy định về giảm có hiệu lực áp dụng từ 31/01/2026, người sử dụng đất cần xác định chính xác hồ sơ của mình thuộc diện miễn hay giảm, cũng như thời điểm nộp hồ sơ, để tránh nộp nhầm cơ quan hoặc áp dụng sai căn cứ pháp lý.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
