Thu nhập thấp có thể đóng thuế ít hơn

Cơ sở pháp lý

1. Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007, được sửa đổi, bổ sung năm 2012 và các văn bản sửa đổi liên quan (quy định biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công).

2. Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh (nâng mức giảm trừ cho bản thân lên 11 triệu đồng/tháng và cho người phụ thuộc lên 4,4 triệu đồng/người/tháng, hiệu lực từ ngày 01/7/2020).

3. Thông tư 111/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân (quy định chi tiết về thu nhập chịu thuế, các khoản giảm trừ và cách tính thuế).

4. Luật Quản lý thuế năm 2019 (quy định về đăng ký thuế, khai thuế, khấu trừ thuế và quyết toán thuế).

5. Nghị định 126/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế (hướng dẫn về khai thuế, quyết toán thuế và xử lý các vướng mắc trong quản lý thuế).

Nội dung chi tiết

Đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công, thuế thu nhập cá nhân được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần. Theo nguyên tắc của biểu thuế này, thu nhập càng cao thì thuế suất biên áp dụng cho phần thu nhập vượt mức càng lớn, do đó người có thu nhập thấp chỉ phải chịu mức thuế suất nhỏ hoặc không phải nộp thuế nếu thu nhập không vượt quá các khoản giảm trừ.

Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Plinskarch · CC BY-SA 4.0

Một trong những cơ chế quan trọng giúp giảm nghĩa vụ thuế cho người lao động là giảm trừ gia cảnh. Theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14, kể từ ngày 01/7/2020, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng và mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 4,4 triệu đồng/người/tháng. Trước đó, mức giảm trừ chỉ là 9 triệu đồng/tháng cho bản thân và 3,6 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc.

Thu nhập tính thuế được xác định bằng thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công trừ đi các khoản giảm trừ, bao gồm giảm trừ gia cảnh, giảm trừ đối với các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc, bảo hiểm nhân thọ theo quy định, đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học và các khoản giảm trừ khác theo quy định của pháp luật.

Nhờ cơ chế giảm trừ gia cảnh, người có thu nhập thấp có thể không phải nộp thuế nếu sau khi trừ các khoản giảm trừ, thu nhập tính thuế bằng không hoặc âm. Trường hợp vẫn còn thu nhập tính thuế ở mức thấp, người lao động chỉ phải chịu thuế suất 5% áp dụng cho bậc 1 của biểu thuế lũy tiến từng phần, thấp hơn nhiều so với các mức thuế suất cao hơn áp dụng cho người có thu nhập lớn.

Về trách nhiệm kê khai, tổ chức, cá nhân trả thu nhập có trách nhiệm khấu trừ thuế tại nguồn trước khi chi trả tiền lương, tiền công theo mức khấu trừ 10% hoặc theo biểu thuế lũy tiến từng phần khi đủ điều kiện xác định. Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công phải tự kê khai và quyết toán thuế cuối năm theo quy định.

Quy trình thực hiện

1. Xác định tổng thu nhập từ tiền lương, tiền công và các khoản thu nhập chịu thuế khác phát sinh trong kỳ tính thuế.
2. Xác định các khoản giảm trừ được áp dụng, bao gồm giảm trừ gia cảnh cho bản thân (11 triệu đồng/tháng) và cho người phụ thuộc (4,4 triệu đồng/người/tháng), các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc, đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học và các khoản giảm trừ khác.
3. Tính thu nhập tính thuế bằng cách lấy thu nhập chịu thuế trừ đi tổng các khoản giảm trừ.
4. Áp biểu thuế lũy tiến từng phần để tính số thuế phải nộp; nếu thu nhập tính thuế bằng không hoặc âm thì không phải nộp thuế, nếu còn dương thì xác định số thuế theo từng bậc thuế suất tương ứng.
5. Đối chiếu số thuế phải nộp với số thuế đã bị tổ chức chi trả khấu trừ trong năm; xử lý chênh lệch nếu có.
6. Quyết toán thuế cuối năm với cơ quan thuế; nếu số thuế đã khấu trừ lớn hơn số thuế phải nộp, người nộp thuế được hoàn thuế theo quy định.

Lưu ý quan trọng

Giảm trừ gia cảnh làm giảm trực tiếp thu nhập tính thuế, vì vậy người có thu nhập thấp sau khi áp dụng giảm trừ có thể không còn thu nhập tính thuế và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.

Người nộp thuế muốn áp dụng giảm trừ cho người phụ thuộc phải đăng ký và kê khai người phụ thuộc đúng quy định, chỉ được giảm trừ cho những người phụ thuộc đáp ứng đầy đủ điều kiện và được cơ quan thuế xác nhận.

Thu nhập tính thuế từ tiền lương, tiền công được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần, trong đó mỗi phần thu nhập tăng thêm chịu thuế suất cao hơn; không áp dụng thuế suất cao nhất cho toàn bộ thu nhập.

Người lao động nên thực hiện quyết toán thuế cuối năm để được hoàn thuế nếu tổng số thuế đã khấu trừ trong năm lớn hơn số thuế thực tế phải nộp.

Cần cập nhật kịp thời các văn bản quy phạm pháp luật mới về mức giảm trừ gia cảnh và biểu thuế để xác định đúng nghĩa vụ thuế của mình.

Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo; khi phát sinh vướng mắc cụ thể, người nộp thuế nên liên hệ cơ quan thuế nơi quản lý để được hướng dẫn chi tiết.

Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.