Căn cứ pháp lý áp dụng
Khoản 2 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 liệt kê các khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công thuộc diện chịu thuế, bao gồm: tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tiền lương, tiền công; tiền thù lao cùng các khoản lợi ích nhận được bằng tiền hoặc không bằng tiền dưới bất kỳ hình thức nào; các khoản phụ cấp, trợ cấp và thu nhập khác, trừ những khoản được pháp luật quy định miễn thuế.
Cụ thể hóa quy định nêu trên, điểm k khoản 2 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP xác định rõ: các khoản lợi ích mà người sử dụng lao động chi trả cho người lao động — trong đó có chi phí thuê người giúp việc gia đình, thuê lái xe riêng, hoặc thuê người thực hiện các công việc khác phục vụ sinh hoạt gia đình theo hợp đồng — được xếp vào nhóm thu nhập từ tiền lương, tiền công.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: Images_of_Money's profile · CC BY 2.0
Bản chất khoản chi thuê người giúp việc, lái xe do công ty chi trả
Khi doanh nghiệp đứng ra chi trả chi phí thuê người giúp việc gia đình, lái xe riêng hoặc người làm các công việc khác trong gia đình thay cho người lao động, khoản chi này không mang tính chất phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mà là một dạng lợi ích vật chất dành riêng cho cá nhân người lao động. Do mang bản chất lợi ích cá nhân phát sinh từ quan hệ lao động, khoản tiền này bắt buộc phải được cộng vào thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân của người lao động, tương tự như tiền lương, tiền thưởng hay các khoản phúc lợi khác không thuộc diện được miễn thuế.
Nói cách khác, dù người lao động không trực tiếp cầm số tiền này mà doanh nghiệp thanh toán thẳng cho bên cung cấp dịch vụ (người giúp việc, lái xe), giá trị khoản chi vẫn được xác định là thu nhập mà người lao động được thụ hưởng và phải chịu thuế theo đúng bản chất kinh tế của giao dịch, chứ không căn cứ vào hình thức thanh toán.
Có áp dụng mức khống chế trần khi tính vào thu nhập chịu thuế hay không
Một điểm cần phân biệt rõ là quy định về mức trần 15%. Theo điểm h khoản 2 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, khi doanh nghiệp trả thay tiền thuê nhà, tiền điện, tiền nước và dịch vụ kèm theo cho người lao động, phần được tính vào thu nhập chịu thuế bị giới hạn ở mức tối đa 15% tổng thu nhập chịu thuế của người lao động.
Tuy nhiên, mức khống chế 15% nêu trên chỉ áp dụng riêng cho nhóm chi phí thuê nhà ở và dịch vụ tiện ích đi kèm. Đối với khoản tiền thuê người giúp việc gia đình, lái xe riêng hoặc người làm công việc khác trong gia đình được quy định tại điểm k khoản 2 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, pháp luật không đặt ra bất kỳ giới hạn trần nào. Điều này đồng nghĩa toàn bộ giá trị khoản chi cho các dịch vụ nêu trên phải được tính đủ vào thu nhập chịu thuế của người lao động, không được loại trừ hay giới hạn theo tỷ lệ phần trăm như đối với chi phí nhà ở, điện, nước.
Thời điểm xác định thu nhập tính thuế và cách quy đổi giá trị lợi ích
Theo nguyên tắc chung áp dụng cho thu nhập từ tiền lương, tiền công, thời điểm xác định thu nhập tính thuế là thời điểm tổ chức hoặc cá nhân chi trả thu nhập thực hiện việc trả thu nhập cho người nộp thuế, hoặc thời điểm người nộp thuế thực tế nhận được khoản thu nhập đó, tùy theo mốc thời gian nào phát sinh và được xác định theo hồ sơ, chứng từ chi trả.
Đối với các khoản lợi ích không được chi trả trực tiếp bằng tiền mặt cho người lao động, như trường hợp doanh nghiệp thanh toán thẳng cho người giúp việc, lái xe hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ, bộ phận kế toán, nhân sự của doanh nghiệp cần chủ động xác định giá trị cụ thể của khoản lợi ích mà từng cá nhân người lao động được thụ hưởng trong kỳ tính thuế, làm căn cứ cộng vào thu nhập chịu thuế và thực hiện khấu trừ thuế thu nhập cá nhân tương ứng theo quy định.
Trình tự doanh nghiệp cần thực hiện khi phát sinh khoản chi này
Để bảo đảm tuân thủ đúng quy định, doanh nghiệp có thể thực hiện theo trình tự sau khi phát sinh khoản chi trả tiền thuê người giúp việc, lái xe cho người lao động.
Trước hết, doanh nghiệp cần xác định rõ khoản tiền thuê người giúp việc gia đình, lái xe hoặc người làm công việc khác trong gia đình mà mình thực tế chi trả thay cho từng người lao động, dựa trên hợp đồng dịch vụ và chứng từ thanh toán liên quan.
Tiếp theo, doanh nghiệp tổng hợp khoản lợi ích này cùng với tiền lương, tiền công và các khoản thu nhập chịu thuế khác của người lao động trong kỳ tính thuế, làm cơ sở xác định tổng thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân.
Sau đó, khoản lợi ích từ việc thuê người giúp việc, lái xe được cộng đầy đủ, không áp dụng mức khống chế trần, vào thu nhập chịu thuế của người lao động theo đúng quy định tại điểm k khoản 2 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP.
Cuối cùng, doanh nghiệp với tư cách tổ chức chi trả thu nhập có trách nhiệm khấu trừ thuế thu nhập cá nhân tương ứng, đồng thời thực hiện kê khai và nộp thuế theo đúng quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan.
Việc phân biệt rõ giữa nhóm chi phí bị khống chế trần (nhà ở, điện, nước, dịch vụ kèm theo) và nhóm không bị khống chế (thuê người giúp việc, lái xe) giúp doanh nghiệp tính đúng, tính đủ nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân cho người lao động, đồng thời hạn chế rủi ro bị truy thu hoặc xử phạt khi cơ quan thuế tiến hành thanh tra, kiểm tra.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
