Cơ sở pháp lý
Ngày 03/6/2026, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) đã công bố Báo cáo tình hình kinh tế xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2026. Theo đó, trong tháng 05, cả nước có hơn 17,0 nghìn doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký hơn 280,9 nghìn tỷ đồng và số lao động đăng ký gần 75,9 nghìn lao động, giảm 16,5% về số doanh nghiệp, tăng 13,8% về vốn đăng ký và giảm 16,6% về số lao động so với tháng 4. So với cùng kỳ năm trước, tăng 12,5% về số doanh nghiệp, tăng 79,3% về số vốn đăng ký và giảm 22,7% về số lao động. Vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới trong tháng 05 đạt 16,5 tỷ đồng, tăng 36,4% so với tháng trước và tăng 59,3% so với cùng kỳ năm trước. Bên cạnh đó, cả nước còn có 9,1 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, giảm 3,9% so với tháng trước và tăng 13,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong tháng 05, có 6.746 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, giảm 23,9% so với tháng trước và tăng 13,9% so với cùng kỳ năm 2025; 8.082 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, tăng 50,0% và tăng 23,7%; có 3.831 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 10,3% và tăng 100,7%. Tính chung năm tháng đầu năm 2026, cả nước có hơn 94,8 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng số vốn đăng ký gần 1.066,3 nghìn tỷ đồng và tổng số lao động đăng ký 432,8 nghìn lao động, tăng 42,1% về số doanh nghiệp, tăng 64,8% về vốn đăng ký và giảm 4,7% về số lao động so với cùng kỳ năm trước. Vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới trong năm tháng đầu năm 2026 đạt 11,2 tỷ đồng, tăng 16,0% so với cùng kỳ năm 2025. Bên cạnh đó, cả nước có gần 47,8 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động (tăng 6,1% so với cùng kỳ năm 2025), nâng tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trong năm tháng đầu năm 2026 lên hơn 142,6 nghìn doanh nghiệp, tăng 27,6% so với cùng kỳ năm 2025. Bình quân một tháng có 28,5 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động. Theo khu vực kinh tế, năm tháng đầu năm 2026 có 978 doanh nghiệp thành lập mới thuộc khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản, tăng 56,0% so với cùng kỳ năm trước; gần 23,3 nghìn doanh nghiệp thuộc khu vực công nghiệp và xây dựng, tăng 52,7%; gần 70,6 nghìn doanh nghiệp thuộc khu vực dịch vụ, tăng 38,7%. Tính chung năm tháng đầu năm 2026, số doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn là 78,8 nghìn doanh nghiệp, tăng 5,7% so với cùng kỳ năm trước; hơn 31,4 nghìn doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, tăng 14,2%; hơn 19,0 nghìn doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 99,1%. Bình quân một tháng có 25,9 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Lĩnh vực hoạt động Số lượng doanh nghiệp (Doanh nghiệp) Tốc độ tăng/giảm so với cùng kỳ năm trước (%) Thành lập mới Giải thể Thành lập mới Giải thể Bán buôn, bán lẻ, sửa chữa ô tô, xe máy 39.730 7.189 59,3 104,7 Công nghiệp chế biến chế tạo 12.814 2.042 50,1 101,2 Xây dựng 9.107 1.352 53,2 98,5 Kinh doanh bất động sản 2.638 1.149 27,8 119,3 Vận tải kho bãi 6.088 708 69,8 93,4 Dịch vụ lưu trú và ăn uống 4.287 912 95,0 80,6 Sản xuất phân phối, điện, nước, gas 918 176 78,3 43,1 Trên đây là thống kê tình hình đăng ký doanh nghiệp tháng 05 năm 2026 theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính). 06 chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Nghị quyết 198 Dưới đây về các chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Nghị quyết 198/2025/QH15: (1) Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong 3 năm đầu Cụ thể, tại khoản 4 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 về chính sách hỗ trợ thuế, phí, lệ phí đã quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Ngoài ra, còn quy định thực hiện các chính sách ưu đãi khác về thuế, phí, lệ phí như: - Chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài từ ngày 01/01/2026; - Miễn thu phí, lệ phí với các loại giấy tờ nếu phải cấp lại, cấp đổi khi thực hiện sắp xếp, tổ chức lại bộ máy nhà nước theo quy định của pháp luật. (2) Ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu dự án mua sắm công Theo Điều 11 Nghị quyết 198/2025/QH15 đã quy định rõ như sau: (i) Gói thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa, gói thầu hỗn hợp cung cấp hàng hóa và xây lắp sử dụng ngân sách nhà nước có giá gói thầu không quá 20 tỷ đồng được dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó ưu tiên doanh nghiệp do thanh niên, phụ nữ, đồng bào dân tộc thiểu số, người khuyết tật làm chủ, doanh nghiệp ở miền núi, biên giới, hải đảo. Trường hợp đã tổ chức đấu thầu, nếu không có doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng được yêu cầu thì được phép tổ chức đấu thầu lại và không phải áp dụng quy định tại (ii). (3) Cung cấp miễn phí phần mềm kế toán, dịch vụ tư vấn kế toán, thuế Cụ thể, Nhà nước bố trí kinh phí để cung cấp miễn phí các nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh theo quy định của Chính phủ. Ngoài ra, Nhà nước còn hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thông qua các chính sách như: - Cho phép được trích tối đa 20% thu nhập tính thuế thu nhập doanh nghiệp để lập quỹ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của doanh nghiệp; - Doanh nghiệp được tính vào chi phí được trừ để xác định thu nhập chịu thuế đối với chi phí cho hoạt động nghiên cứu và phát triển của doanh nghiệp bằng 200% chi phí thực tế của hoạt động đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. (Điều 12 Nghị quyết 198/2025/QH15) (4) Hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh Căn cứ Điều 7 Nghị quyết > *Nội dung tổng hợp tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý cho vụ việc cụ thể.*
Nội dung chi tiết
Nội dung trên được tổng hợp từ các văn bản pháp luật hiện hành. Người đọc cần lưu ý rằng các quy định có thể thay đổi theo thời gian.
Minh họa: Doanh nghiệp & hộ kinh doanh — Ảnh: USAID Vietnam · Public domain
Lưu ý quan trọng
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
