Căn cứ ban hành
Ngày 11 tháng 02 năm 2026, Bộ Tài chính đã ban hành Công văn số 1727/BTC-QLCS nhằm hướng dẫn các địa phương triển khai Nghị định số 50/2026/NĐ-CP. Văn bản này được xây dựng để cụ thể hóa Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội — nghị quyết đặt ra cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình tổ chức thi hành Luật Đất đai năm 2024, tập trung vào hai nhóm vấn đề then chốt là tiền sử dụng đất và tiền thuê đất.
Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: USDAgov · Public domain
Những nội dung hướng dẫn trọng tâm
Công văn 1727/BTC-QLCS có hiệu lực thi hành kể từ thời điểm ký ban hành và xác lập một số định hướng quan trọng cho các địa phương.
Thứ nhất, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương được yêu cầu tiếp tục duy trì việc thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các nhiệm vụ đã được ấn định tại Nghị định số 103/2024/NĐ-CP và Nghị định số 291/2025/NĐ-CP — hai văn bản vốn đã quy định khung nhiệm vụ cho chính quyền địa phương trong lĩnh vực này trước khi Nghị định 50/2026/NĐ-CP ra đời.
Thứ hai, các địa phương cần chủ động chỉ đạo, tổ chức thực hiện những đầu việc cụ thể gắn với Nghị định 50/2026/NĐ-CP, bao gồm việc đưa nội dung nghị định đến với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan thông qua công tác tuyên truyền, phổ biến; đồng thời rà soát toàn bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật do địa phương ban hành có liên quan đến tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, để từ đó sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới cho tương thích với quy định tại Nghị định 50/2026/NĐ-CP.
Thứ ba, một điểm đáng lưu ý là Nghị định 50/2026/NĐ-CP không đi kèm Thông tư hướng dẫn riêng. Do vậy, trong quá trình áp dụng, các cơ quan thực thi cần trực tiếp đối chiếu, vận dụng các quy định đã có tại Luật Đất đai năm 2024 cùng những nghị định có liên quan để giải quyết các tình huống phát sinh trên thực tế.
Trách nhiệm của chính quyền địa phương
Công văn nhấn mạnh vai trò chủ động của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc thực hiện trách nhiệm đã được xác định tại Nghị quyết 254/2025/QH15 và Nghị định 103/2024/NĐ-CP. Theo đó, chính quyền địa phương không chỉ dừng lại ở việc ban hành hoặc điều chỉnh văn bản, mà còn phải trực tiếp chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tháo gỡ những vướng mắc cụ thể phát sinh trong quá trình thi hành Luật Đất đai, đặc biệt đối với những nội dung có yêu cầu ràng buộc về mốc thời gian hoàn thành. Việc bám sát tiến độ được xem là yếu tố quan trọng để bảo đảm chính sách tháo gỡ khó khăn phát huy hiệu quả trên thực tế, tránh tình trạng chậm trễ kéo dài ảnh hưởng đến quyền lợi của người sử dụng đất.
Các bước triển khai được khuyến nghị
Để hiện thực hóa các yêu cầu nêu trên, quá trình tổ chức thực hiện tại địa phương có thể được hình dung qua trình tự sau:
- Tổ chức tuyên truyền, phổ biến rộng rãi nội dung Nghị định 50/2026/NĐ-CP tới các cơ quan, tổ chức và những đối tượng chịu tác động trực tiếp.
- Rà soát toàn diện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của địa phương liên quan đến tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, xác định những nội dung cần sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ để phù hợp với quy định mới.
- Bảo đảm thực hiện đầy đủ, đúng thời hạn các trách nhiệm đã được giao tại Nghị quyết 254/2025/QH15 và Nghị định 103/2024/NĐ-CP.
- Chỉ đạo sát sao các cơ quan chuyên môn trong việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh khi thi hành Luật Đất đai, theo đúng tinh thần của Nghị định 50/2026/NĐ-CP.
- Trong những trường hợp chưa có hướng dẫn chi tiết bằng Thông tư, cần căn cứ trực tiếp vào các quy định hiện hành của Luật Đất đai 2024 và các nghị định liên quan để xử lý, bảo đảm tính thống nhất và đúng pháp luật.
Một số lưu ý khi áp dụng
Trong quá trình tổ chức thực hiện, các cơ quan, tổ chức liên quan cần đặc biệt chú ý đến thời hạn hoàn thành từng nhiệm vụ theo yêu cầu của Nghị định 50/2026/NĐ-CP, đồng thời chuẩn bị sẵn sàng hồ sơ, tài liệu cần thiết nhằm bảo đảm quá trình triển khai diễn ra đúng trình tự, đúng quy định pháp luật hiện hành. Bên cạnh đó, cần chủ động nhận diện những rủi ro có thể phát sinh trong thực tiễn áp dụng — chẳng hạn như sự thiếu đồng bộ giữa văn bản địa phương với quy định mới, hoặc vướng mắc do thiếu Thông tư hướng dẫn cụ thể khiến cách hiểu và áp dụng chưa thống nhất giữa các địa phương — để có phương án xử lý kịp thời, tránh gây ách tắc cho các thủ tục liên quan đến tiền sử dụng đất và tiền thuê đất của người dân, doanh nghiệp.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
