Căn cứ pháp lý
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Văn bản hợp nhất số 51/VBHN-BNNMT vào ngày 29 tháng 4 năm 2026, qui định chi tiết về các hoạt động liên quan đến quản lý đất đai. Tài liệu này được biên soạn dựa trên khuôn khổ pháp lý bao gồm: Nghị định số 101/2024/NĐ-CP (có hiệu lực từ 01/8/2024) qui định chi tiết thi hành các quy định về điều tra cơ bản đất đai, thủ tục đăng ký và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cũng như quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; Nghị định số 151/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 01/7/2025) xác định phân quyền và phân cấp giữa các cấp chính quyền địa phương trong lĩnh vực quản lý đất đai; Nghị định số 226/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 15/8/2025) bổ sung và sửa đổi một số điều khoản của các qui định thi hành Luật Đất đai; và Nghị định số 49/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ 31/01/2026) qui định chi tiết các cơ chế, chính sách để giải quyết những vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.
Minh họa: Đất đai & nhà ở — Ảnh: 福岡県 · Public domain
Thành phần nội dung bản đồ địa chính
Bản đồ địa chính được xây dựng với các thông tin cơ bản về từng thửa đất, gồm đủ các yếu tố: ranh giới thửa đất, phân loại loại đất, mã số thứ tự nhận dạng thửa đất, và diện tích chính xác của từng thửa. Ngoài các thông tin chính về thửa đất, bản đồ còn bao gồm nhiều yếu tố hỗ trợ, bao gồm khung giới hạn bản đồ để xác định phạm vi địa lý, hệ thống các điểm khống chế tọa độ và độ cao chuẩn, đường giới hành chính của các cấp địa phương, và các dấu mốc địa giới. Ngoài ra, bản đồ địa chính cũng thể hiện các công trình xây dựng như nhà ở và các cấu trúc khác, các địa vật tự nhiên hoặc nhân tạo có ý nghĩa định hướng, cũng như các chỉ giới hành lang bảo vệ được qui định để bảo đảm an toàn cho các công trình kỹ thuật. Bản đồ còn bao gồm các mốc giới quy hoạch, ghi chú thuyết minh chi tiết, và khi cần thiết, thông tin về dáng đất hoặc độ cao tại các vị trí được chỉ định.
Các loại hoạt động đo đạc lập bản đồ
Hoạt động đo đạc lập bản đồ địa chính được thực hiện theo nhiều hình thức khác nhau tùy thuộc vào tình trạng hiện tại của từng khu vực:
Lập mới: Đối với những khu vực chưa có bản đồ địa chính, cần tiến hành đo đạc, khảo sát và lập bản đồ mới theo hệ quy chiếu và hệ tọa độ quốc gia qui định.
Lập lại: Trong trường hợp khu vực đã có bản đồ địa chính nhưng ranh giới của 75% trở lên số thửa đất đã thay đổi do thực hiện dồn điền hay đổi thửa, hoặc khi bản đồ giấy gốc đã bị rách, hư hỏng nặng không thể phục hồi và không còn giá trị sử dụng, cần lập bản đồ mới thay thế.
Bổ sung: Với những khu vực có bản đồ địa chính nhưng chưa đo vẽ đầy đủ toàn bộ phạm vi hành chính, tiến hành bổ sung các phần còn thiếu để hoàn thiện bản đồ.
Chỉnh lý: Khi phát hiện những thay đổi về hình dạng, kích thước, diện tích hoặc các yếu tố khác liên quan đến nội dung bản đồ đã được lập, thực hiện chỉnh lý để cập nhật thông tin.
Số hóa và chuyển hệ tọa độ: Những bản đồ giấy lập theo hệ quy chiếu và tọa độ cũ (HN-72) cần được số hóa và chuyển đổi sang hệ quốc gia VN-2000.
Trích đo: Thực hiện trích lục thông tin bản đồ cho từng thửa đất hoặc nhóm thửa đất theo yêu cầu cụ thể.
Điều kiện tiên quyết và qui trình phê duyệt
Trước khi bắt tay vào thực hiện các hoạt động đo đạc lập bản đồ, cần tuân thủ các điều kiện qui định. Đối với các hoạt động lập mới, lập lại, bổ sung và chỉnh lý bản đồ được sử dụng ngân sách nhà nước, bắt buộc phải lập thiết kế kỹ thuật kèm theo dự toán chi phí, sau đó trình cấp có thẩm quyền phê duyệt trước khi triển khai thi công. Tuy nhiên, đối với hoạt động chỉnh lý định kỳ được thực hiện theo qui hoạch thường xuyên của Văn phòng đăng ký đất đai, không bắt buộc phải trình phê duyệt riêng.
Trong trường hợp thực hiện số hóa bản đồ hoặc chuyển đổi hệ tọa độ, hoặc khi trích đo bản đồ theo nhu cầu riêng của người sử dụng không sử dụng ngân sách nhà nước, phải lập phương án nhiệm vụ chi tiết trình phê duyệt, hoặc ký kết hợp đồng dịch vụ nếu là nhu cầu cá nhân. Trong những trường hợp đặc biệt khi phải thực hiện đồng thời cả lập mới và lập lại bản đồ cho cùng một khu vực, việc lập thiết kế kỹ thuật - dự toán và trình phê duyệt vẫn là bắt buộc.
Trình tự thực hiện
Quá trình thực hiện đo đạc lập bản đồ địa chính bao gồm các bước cụ thể: trước tiên, xác định chính xác phạm vi địa lý của khu vực cần tiến hành đo đạc; tiếp theo, lập thiết kế kỹ thuật hoặc phương án nhiệm vụ chi tiết theo qui định pháp luật; sau đó, trình tập hợp tài liệu lên cấp có thẩm quyền để xin phê duyệt; khi nhận được phê duyệt, tiến hành đo đạc và lập bản đồ theo đúng kế hoạch và qui chuẩn kỹ thuật; cuối cùng, hoàn thiện toàn bộ tài liệu bản đồ và lưu trữ bảo quản theo qui định.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp, vui lòng liên hệ với Luật An Dân Việt hoặc cơ quan có thẩm quyền.
